Flexibel printen met TPU: waar let je op?

TPU is rubberachtig filament waarmee je hoezen, dempers, pakkingen en scharnieren print. Het lukt op vrijwel elke printer, mits je twee dingen doet: langzaam printen, rond de 20 millimeter per seconde, en je retraction bijna helemaal uitzetten. Een directe extruder maakt het een stuk makkelijker dan een bowden-opstelling.

Waarom TPU anders is

Stijf filament duw je door de nozzle als een staafje. Flexibel filament gedraagt zich als een veer: de extruder duwt, en het materiaal veert eerst een stukje in elkaar voordat er iets uit de nozzle komt. Zodra je stopt met duwen ontspant die veer en blijft het nadruppelen.

In een bowden-opstelling, waar de extruder bovenop staat en het filament door een lange buis loopt, is die veer nog veel langer. Dat is waarom TPU op een bowden-printer zo veel lastiger is dan op een printer met een directe extruder bij de hotend.

Shore-hardheid: welke moet je hebben

TPU komt in verschillende hardheden, aangegeven met een getal en de letter A.

Voor je eerste keer is 95A de verstandigste keuze. Dat is flexibel genoeg voor een telefoonhoes of een demper en stijf genoeg om de extruder niet in de war te brengen.

Instellingen die werken

1. Snelheid 15 tot 25 mm per seconde. Dit is het belangrijkste. Sneller en de extruder verliest grip.
2. Retraction op 0,5 mm of helemaal uit. Veel retraction trekt de veer op en dat geeft juist gaten en blobs.
3. Nozzle 220 tot 235 graden. Warmer laat het beter vloeien.
4. Bed 40 tot 60 graden. TPU hecht vanzelf goed, warmer hoeft niet.
5. Koeling half open. Genoeg om de vorm te houden, niet zoveel dat de lagen loslaten.
6. Geen of weinig infill. Bij flexibele onderdelen bepaalt de wanddikte de stijfheid, niet de infill.

De vier dingen die misgaan

Het filament knikt bij de extruder. Er zit ergens ruimte tussen het aandrijfwiel en de ingang van de buis, en daar buigt het materiaal opzij. Print langzamer en check of er een geleider zit die het gat overbrugt.

Draden en blobs overal. Te veel retraction of te koud. Zet retraction lager, niet hoger. Dat is precies andersom dan bij PETG.

De print laat los van het bed. Zeldzaam, TPU hecht juist erg goed. Als het gebeurt is het bed vies.

Het onderdeel voelt slap terwijl het stevig moest zijn. Meer wanden. Bij flexibel materiaal is de wanddikte de enige knop die telt.

Waar TPU goed voor is

• Telefoonhoezen en beschermkappen
• Trillingsdempers onder je printer of machine
• Pakkingen en afdichtringen
• Wielen en banden voor modelvoertuigen
• Scharnieren die in één stuk meebuigen
• Antislipvoetjes onder van alles

Wil je hiermee aan de slag, dan vind je in onze TPU-collectie rollen van 1 kg in 1,75 mm, in zwart, antraciet, blauw, rood en appelgroen. Voor de stijve behuizing eromheen is PETG de logische partner, want dat is taai genoeg om met een flexibel onderdeel samen te werken. Twijfel je wat je nodig hebt, kijk dan in de keuzehulp.

Veelgestelde vragen

Kan TPU op een bowden-printer?

Ja, maar het vraagt geduld. Print op 15 mm per seconde, gebruik 95A of harder, en accepteer wat draadjes.

Moet ik TPU drogen?

TPU neemt snel vocht op. Een rol die open heeft gelegen geeft belletjes en een ruw oppervlak. Vier tot zes uur op 50 graden lost dat op.

Kan ik TPU en PLA in één print combineren?

Ze hechten matig aan elkaar. Print ze liever apart en klik of lijm ze daarna in elkaar.