PLA lijmen: welke lijm houdt echt?

Vroeg of laat wil je twee stukken PLA aan elkaar hebben: een model dat groter is dan je bed, een afgebroken onderdeel, of twee kleuren die samen een geheel vormen. Dan blijkt dat niet elke lijm op geprint plastic pakt. Houtlijm laat los, alleslijm blijft rubberig en sommige verbindingen breken bij de eerste belasting alweer open. Dit zijn de methodes die wel werken, wat je van elk mag verwachten en hoe je zelf controleert of je verbinding deugt.

Welke lijm voor welke klus

Delen die bewegen of een klap krijgen lijm je niet met secondelijm, want die verbinding is hard en bros. Neem daar epoxy of constructielijm.

Secondelijm: de standaard voor PLA

Cyanoacrylaat, gewone secondelijm dus, hecht uitstekend op PLA. Een dun laagje op een van de twee vlakken, samendrukken, een halve minuut vasthouden en de verbinding zit. Voor de meeste reparaties en verlijmde modellen is dit alles wat je nodig hebt.

Kies bewust tussen dun en gel. Dunne secondelijm trekt in elke spleet en werkt het best op vlakken die strak op elkaar passen. De gelvariant vult kleine oneffenheden en druipt niet, wat op een geprint oppervlak met laaglijnen vaak prettiger werkt. De zwakte van secondelijm: de verbinding is hard en bros. Bij een klap of een buigende belasting breekt hij zonder waarschuwing, dus voor delen die bewegen kies je iets anders.

Epoxy: sterk, vullend en positioneerbaar

Tweecomponentenlijm meng je zelf aan en hardt langzamer uit, van enkele minuten tot uren afhankelijk van het type. Dat klinkt als een nadeel maar is juist de kracht: je hebt tijd om delen precies uit te lijnen, en de lijm vult naden op waar geprinte vlakken net niet perfect op elkaar aansluiten. Epoxy is de beste keuze voor grote lijmvlakken, belaste verbindingen en alles waarvoor secondelijm te bros is. Verwijder uitgeperste lijm meteen, want eenmaal uitgehard krijg je hem er alleen nog met schuren af.

Constructielijm: flexibel maar dik

Montagekit en constructielijm uit de bouwmarkt hechten prima op PLA en blijven na uitharding iets flexibel, waardoor de verbinding tegen een stootje kan. Daar staat een dikke lijmnaad tegenover die je bij strak zichtwerk terugziet, en een uithardtijd van uren. Handig als je een print op hout, steen of metaal wilt monteren. Voor twee prints strak op elkaar zijn secondelijm en epoxy netter.

Lassen: verbinden met het materiaal zelf

Je kunt PLA ook zonder lijm verbinden door de naad te lassen met een 3D-pen gevuld met hetzelfde filament, of voorzichtig met een soldeerbout op lage temperatuur. Het gesmolten materiaal vloeit in beide delen en de verbinding bestaat daarna uit hetzelfde PLA als de print zelf. Het resultaat is ruw en moet geschuurd worden, dus dit is vooral iets voor naden die uit het zicht blijven of toch al afgewerkt worden. Doe het bij een open raam, want verhit plastic geeft dampen.

Waarom PETG en TPU anders plakken

Wat op PLA werkt, werkt niet automatisch op de rest van je schap. PETG heeft een glad en chemisch ongevoelig oppervlak waar secondelijm matig op hecht: schuur het lijmvlak op met korrel 120 en gebruik epoxy. TPU is het lastigst, want het buigt. Een harde lijmlaag laat los zodra het onderdeel meebeweegt, dus daar wil je een lijm die zelf flexibel blijft, zoals contactlijm of een secondelijm die als flexibel verkocht wordt. En verwacht er niet te veel van: een lijmnaad in TPU blijft het zwakste punt van het onderdeel.

Zo test je een lijmverbinding zelf

Beloftes op de verpakking zeggen weinig over jouw combinatie van filament, lijm en voorbereiding. Testen kost tien minuten. Print twee kleine blokjes, lijm ze op elkaar zoals je het echte werk zou doen, laat de lijm volledig uitharden en probeer ze dan met de hand te breken. Een goede verbinding breekt naast de lijmnaad, in het plastic zelf. Breekt hij precies op de naad en zie je twee gladde vlakken, dan hechtte de lijm niet goed en weet je dat voordat je er een echt model aan toevertrouwt.

Drie dingen bepalen het grootste deel van het resultaat, welke lijm je ook kiest. Schuur beide vlakken licht op met korrel 120, zodat de lijm houvast heeft. Maak ze daarna stofvrij en vetvrij. En laat de lijm volledig uitharden voordat je gaat belasten, ook als hij eerder al handvast aanvoelt.

Zien hoe het werkt

Stefan van CNC Kitchen lijmt printdelen met verschillende lijmsoorten aan elkaar en meet hoe sterk elke verbinding werkelijk is (Engels).

Eerlijk over ons schap

Lijm verkopen wij niet, die haal je bij de bouwmarkt of de modelbouwzaak. Het PLA waar die lijm zo goed op pakt hebben we wel, in tientallen kleuren. En print je een model in delen omdat het niet op je bed past, lees dan ook grote modellen in delen printen, waar het snijden, uitlijnen en verlijmen van zulke delen stap voor stap staat.