Wat kun je met een 3D-printer? Per plek en per klus

Bijna alles wat in de bouwruimte past kun je printen: haakjes, bakjes, vazen, speelgoed, onderdelen. Waar het ding komt te liggen bepaalt het materiaal. Twijfel je over de rol, loop dan de keuzehulp door.

In huis: opbergen en ordenen

Binnen staat het meeste niet onder spanning en wordt het zelden warm, dus kom je met PLA een heel eind. Het is stijf en maatvast en print op zo goed als elke printer zonder veel instellen. Een vensterbank op het zuiden en de plek vlak boven een radiator gaan wel ruim over de grens waarbij PLA zacht wordt. Meet het origineel met een schuifmaat en houd een halve millimeter speling aan, dan zit je meestal meteen goed.

• Lade-indelers en bakjes voor schroeven, uitgewerkt in organizers printen
• Wandbeugels voor gereedschap of een fietspomp
• Klemmen om kabels weg te werken, maar in PETG: zo'n klem moet steeds openbuigen en dichtklappen, en PLA breekt daar op den duur op

In de keuken

PETG kan tegen zeep en tegen de handafwas, en is daarmee het materiaal voor houders en dozen op het aanrecht. De vaatwasser valt af, voor PLA en voor PETG allebei: het water is heet en de stoom nog heter. Er speelt meer dan hitte. Tussen de printlijnen zitten groeven waar etensresten in achterblijven, dus alles wat eten raakt vraagt een eigen afweging; die staat in keukenspullen printen.

Buiten en in de tuin

Buiten slopen zon en vorst je print. UV maakt PLA bros, en water dat in de laagjes kruipt duwt ze bij vorst uit elkaar. ASA is van wat wij voeren het best bestand tegen UV, en in de schaduw is PETG een prima tweede keus. Plantklemmen, slanghouders en afdekdopjes staan in tuinonderdelen printen.

Repareren in plaats van vervangen

Een afgebroken clip, het knopje van de wasmachine, een voetje onder een kast: hier verdient een printer zich terug. PLA is stijver en heeft een hogere treksterkte, PETG is taaier en breekt minder snel bij een tik. Moet het meebuigen, dan pak je PETG; moet het dempen of uitrekken, dan wordt het TPU. Ligt het in een auto achter glas, dan is ASA de verstandige keuze: daar loopt het ver boven wat PLA en PETG aankunnen. Let ook op de richting: tussen de lagen is een print het zwakst, dus leg het zo dat de kracht langs de lagen loopt en niet dwars erop. Per onderdeel staat de keuze bij filament voor vervangingsonderdelen.

Decoratie, speelgoed en cosplay

Als iets vooral mooi moet zijn, telt de afwerking zwaarder dan de sterkte. Silk geeft een hoogglans die gewoon PLA niet haalt. Gladstrijken met acetondamp werkt alleen bij ABS en ASA; PLA en PETG schuur je. Bij speelgoed let je op wat er kan afbreken en hoe groot die stukjes zijn. Een helm of harnas bouw je in delen, en dat begint bij cosplay printen.

Leuke dingen om als eerste te printen

Net een printer en nog geen idee? Begin met iets kleins dat snel klaar is en meteen iets doet. Zo leer je je printer kennen zonder dat een mislukking veel kost.

• Een fidget-speeltje dat in één keer geprint wordt en meteen beweegt. Het draait om de speling tussen de delen: reken op 0,2 tot 0,3 millimeter, uitgelegd in fidget-speeltjes printen.
• Een sleutelhanger met een naam erin. Print hem plat, houd minstens drie millimeter materiaal rond het gaatje en neem PETG, dan breekt hij niet bij de eerste ruk; zie sleutelhangers printen.
• Een vaas in vaasmodus: één doorlopende spiraal zonder naad. Een vaas van twintig centimeter print in ongeveer een uur en gebruikt vijftig gram, zie vazen printen.
• Een lithofaan, een wit plaatje dat pas een foto wordt als je het tegen het licht houdt. Hij is klein en binnen een avond geprint. Hoe je hem maakt staat in een foto 3D-printen.
• Een puzzel of breinbreker. Print eerst twee aangrenzende stukken als test: dat kost tien minuten en scheelt een mislukte set. Uitleg in puzzels printen.
• Stapelbare bakjes op één vast raster, zodat je over een jaar nog bijprint zonder opnieuw te meten. Hoe de stapelrand werkt lees je in opbergbakjes printen.

Print je samen met kinderen, kies dan modellen van dertig tot zestig minuten en laat ze zelf de kleur kiezen. Meer ideeën staan in printen met kinderen.