Carbon filament: stijf printen met vezels
Carbon filament is een gewoon basisfilament met korte koolstofvezels erdoor. Die vezels maken een print duidelijk stijver en maatvaster en geven een mat oppervlak, maar ze maken hem niet sterker. De echte keuze zit in de drager: PLA-CF print makkelijk maar kan slecht tegen warmte, PETG-CF is taaier en mag ook buiten en in warme omgevingen aan het werk. En er is een sterke aanbeveling vooraf: een geharde nozzle, want koolstofvezels schuren een messing exemplaar kapot. Wij voeren PETG carbon fiber in zwart, op rollen van een kilo, 1,75 mm.
PLA-CF of PETG-CF?
De vezels zijn in beide gevallen vergelijkbaar; het verschil zit in het kunststof eromheen, en dat bepaalt waar de rol goed in is.
PLA-CF is de makkelijke instap. Het print op lage temperaturen, warpt nauwelijks en voelt van de twee het stijfst aan. Maar het erft ook de grote beperking van PLA: boven ongeveer 55 graden wordt het week. Een houder in een auto op een zomerdag of een beugel naast een warme motor is er dus niets voor. PLA-CF kies je voor stijve delen die koel blijven: mallen, meetopstellingen, prototypes en zichtwerk.
PETG-CF is de functionele keuze. Het is taaier dan PLA-CF, verdraagt meer warmte en kan buiten gebruikt worden. Daar betaal je voor met hogere printtemperaturen. Voor beugels, frames, jigs en drone-onderdelen die iets moeten uithouden is dit de logische rol, en precies daarom is het de variant die wij voeren: PETG carbon fiber in zwart.
Stijver is niet sterker
Het hardnekkigste misverstand rond carbon: dat vezels een print sterker maken. Ze maken hem stijver, en dat is iets anders. Een carbonprint buigt minder door onder belasting, maar breekt bij overbelasting eerder en zonder aankondiging, waar een gewone rol eerst nog een stuk meebuigt. Kies carbon dus als iets zijn vorm moet houden, niet als het klappen moet opvangen. De vezels brengen verder twee dingen mee: kleine krimp, waardoor grote vlakke delen recht blijven, en een matte, licht korrelige afwerking waarin laagnaden nauwelijks opvallen. Wanneer je carbon beter laat liggen lees je in wanneer heb je carbon nodig; hoe de materialen zich onderling verhouden staat in welk filament is het sterkst.
Het advies voor je begint
Een geharde stalen nozzle van 0,4 mm of groter is sterk aanbevolen. De vezels in het filament zijn harder dan messing en schuren de opening van een messing nozzle wijder, waardoor er ongemerkt steeds meer materiaal doorheen komt. Kleinere openingen dan 0,4 mm lopen met vezels bovendien vast.
Voor ons eigen park betekent dat: de X1 Carbon en de H2D hebben af fabriek een geharde stalen nozzle en kunnen er direct mee aan de slag. De A1 heeft standaard een roestvrijstalen nozzle; daarvoor wissel je naar de geharde uitvoering. Op de Ender 3 S1 Pro en de Ender 3 V2 zit af fabriek messing, dus daar wissel je eerst van nozzle. Bij de Creality K1 en K1 Max verschilt de nozzle per uitvoering; kijk na wat er in jouw exemplaar zit voor je de rol erin hangt. Dezelfde check geldt voor elke andere printer.
Zo print je onze PETG-CF
| Nozzle | 240 tot 260 °C |
| Bed | 75 tot 90 °C |
| Koeling | 30 tot 50 procent |
| Drogen | 65 °C, 6 uur |
| Nozzlemaat | 0,4 mm of groter, gehard staal |
| Krimp | Klein |
| Afwerking | Mat en licht korrelig |
| Diameter | 1,75 mm |
| Gewicht | 1 kg filament netto |
PETG-CF is gevoeliger voor vocht dan je van PETG zou verwachten. Een rol die open heeft gelegen droog je daarom eerst; hoe je dat veilig doet staat in vochtig filament drogen. En werk je de print af, schuur dan nat of buiten: bij droog schuren komt fijn stof met vezelresten vrij dat je niet wilt inademen. Om dezelfde reden houd je carbonprints weg van eten en uit kinderhanden.
Wanneer je beter zonder vezels print
Carbon is een specialist, geen upgrade voor alles. Moet een onderdeel klemmen, veren of klappen opvangen, dan wil je juist materiaal dat meegeeft en kom je bij gewoon PETG uit. Voor decoratief werk betaal je bij carbon voor stijfheid die je nooit gebruikt, en volstaat PLA. Twijfel je, dan helpt de keuzehulp je in een paar vragen naar het juiste materiaal, en in het overzicht van alle soorten filament zie je waar carbon staat tussen de rest van het schap.