ABS of ASA: welke kies je voor buiten?

Ligt het onderdeel buiten in de zon, neem dan ASA. Blijft het binnen of in het donker, dan doet ABS hetzelfde werk voor minder geld. Dat is het hele verhaal in twee zinnen. De rest van dit artikel gaat over waarom ABS buiten stukloopt, en hoe je beide materialen op een gewone printer zonder omkasting toch netjes krijgt.

Waarom ABS buiten stukgaat

ABS heeft een chemische zwakke plek voor ultraviolet licht. De styreenketens in het materiaal breken onder UV, en dat gaat sneller dan de meeste mensen verwachten. Een onderdeel dat in maart in de tuin komt te liggen is in september al merkbaar veranderd: de kleur is verbleekt, het oppervlak voelt krijtachtig aan en het materiaal breekt bij de geringste buiging.

Dat is geen kwestie van goedkoop of duur filament. Het zit in het materiaal zelf. Een dikke laklaag helpt een tijdje, maar zodra die ergens een krasje krijgt begint het proces daar alsnog.

ASA is precies daarvoor ontwikkeld. Het acrylaat in ASA neemt de plek in van het butadieen dat ABS gevoelig maakt. Chemisch is het verschil klein, in de tuin is het het verschil tussen één seizoen en jaren.

Verder lijken ze sprekend op elkaar

Beide zijn taai, beide houden warmte veel beter uit dan PLA, en beide laten zich met acetondamp glad maken. Als je met de een kunt printen, kun je met de ander ook printen.

Warping, het echte obstakel

ABS en ASA krimpen als ze afkoelen. Krimpen de onderste lagen sneller dan de rest, dan trekt het onderdeel zich los van het bed en krult het omhoog aan de hoeken. Dat is warping, en het is de reden dat veel mensen na één poging terug naar PLA gaan.

Wat helpt, op volgorde van effect:

1. Tocht wegnemen. Geen open raam, geen ventilator in de kamer, en de printer niet in een gang. Een kartonnen doos over de printer is al genoeg om het verschil te maken.
2. Koeling uit. Bij PLA staat de ventilator vol open. Bij ABS en ASA zet je hem op nul, of hooguit op tien procent voor kleine overhangs.
3. Bed heet genoeg. Onder de 90 graden laat het gewoon los. Ga desnoods naar 105.
4. Hechting op het bed. Een brim van acht tot tien lijnen, en een hechtspray of lijmstift op de plaat.
5. Ronde hoeken. Scherpe hoeken tillen het eerst op. Een afronding van twee millimeter in je model scheelt verrassend veel.

Doe je die vijf dingen, dan lukt een onderdeel van tien bij tien centimeter prima op een open printer. Ga je richting twintig centimeter, dan wordt een echte omkasting wel wenselijk.

Ventilatie is hier geen bijzaak

ABS en ASA geven tijdens het printen styreendampen af. Dat ruik je meteen, het is een scherpe zoete lucht. Print niet in een slaapkamer of in een kleine ruimte zonder afzuiging. Een raam op een kier in een andere ruimte is niet genoeg, want dan trek je de damp juist door je huis.

De praktische oplossing voor de meeste mensen: printen in de garage, de schuur of een berging met een kiepraam, en de deur dicht houden tot de print klaar is en de ruimte is doorgelucht.

Waar kies je wat voor?

ASA voor alles buiten: kastjes voor sensoren, houders aan de gevel, onderdelen op een fiets of aanhanger, tuindecoratie, klemmen die in de zon liggen. Wij voeren ASA in wit en zwart.

ABS voor binnen waar het warm kan worden: behuizingen rond elektronica, onderdelen in een auto-interieur uit de zon, mallen voor in de werkplaats. Onze ABS is er ook in wit en zwart.

Twijfel je? Neem ASA. Het prijsverschil is klein en je zit dan nooit fout.

Veelgestelde vragen

Kan ik ASA printen zonder omkasting?

Voor kleine onderdelen tot ongeveer tien centimeter wel, mits je tocht weghoudt en de koeling uitzet. Grotere stukken vragen om een gesloten ruimte.

Is zwart ASA UV-bestendiger dan wit?

Zwart bevat meer roet, en dat blokkeert UV extra. Voor een onderdeel dat jaren in de volle zon ligt is zwart daarom de veiligste keuze.

Kan ik ABS buiten gebruiken als ik het lak?

Het rekt de levensduur, maar het is geen oplossing. Zodra de laklaag beschadigt begint de aantasting daar. Voor buiten blijft ASA de juiste keuze.