Filament bewaren: wat werkt en wat niet

De beste opslag is een luchtdichte bak met een flinke portie silicagel erin, donker en op kamertemperatuur. De zak waarin het filament kwam is niet luchtdicht genoeg zodra hij eenmaal open is geweest. Vier rollen in één afgesloten bak met tweehonderd gram silicagel is de simpelste oplossing die echt werkt.

Waarom het uitmaakt

Filament neemt water op uit de lucht. Dat verdampt in de nozzle en duwt materiaal naar buiten, wat geknetter, belletjes, draadjes en slechte hechting geeft. Bij PETG en TPU gebeurt dat binnen dagen, bij PLA binnen weken.

In een vochtige garage of kelder gaat het veel harder dan in een droge woonkamer. Zit je printer in een schuur, dan is opslag geen luxe maar noodzaak.

Wat werkt

Een afsluitbare bak met klemdeksel en rubberen ring. Een gewone opbergbox met een klikdeksel houdt niet genoeg tegen. Je hebt er een nodig met een echte afdichting.

Voldoende silicagel. Reken op vijftig gram per rol, dus tweehonderd gram in een bak met vier rollen. Kleine zakjes uit een schoenendoos doen vrijwel niets.

Een hygrometer erin. Een klein meterje van een paar euro laat zien of het werkt. Onder de twintig procent luchtvochtigheid zit je goed. Blijft hij boven de dertig, dan is je silicagel verzadigd of lekt de bak.

Vacuümzakken met een pomp. Werken uitstekend, ook voor rollen die je maanden niet gebruikt. Doe er wel silicagel bij, want er blijft altijd wat lucht achter.

Wat niet werkt

De originele zak dichtvouwen. Die is bedoeld voor transport met het zakje silicagel dat erin zat, niet voor maanden opslag na openen.

Een gewone plastic zak. Polyetheen laat waterdamp door. Langzaam, maar over weken merkbaar.

Een doos in de kast. Beschermt tegen stof en licht, niet tegen vocht.

Naast de printer laten hangen. De meest voorkomende manier, en precies waarom mensen problemen krijgen met PETG.

Silicagel dat je kunt hergebruiken

Silicagel met oranje indicator laat zien wanneer het vol is: verzadigde korrels worden groen tot blauw. Dan doe je ze twee tot drie uur in de oven op 80 graden en zijn ze weer als nieuw. Dat kun je tientallen keren herhalen.

Los silicagel in een open bakje werkt beter dan zakjes, want er is meer oppervlak in contact met de lucht. Zet het bakje wel zo neer dat er geen korrels tussen je filament komen. Onze silicagel is de oranje variant met indicator, los per kilo. Met vijftig gram per rol doe je met een kilo twintig rollen.

Licht en warmte

Naast vocht zijn er nog twee vijanden. UV maakt filament bros en laat kleuren verbleken, dus bewaar donker. En warmte boven de veertig graden kan de wikkeling laten plakken, dus niet op zolder in de zomer.

Kamertemperatuur in een donkere kast is precies goed.

Een praktische opzet

Wat bij ons werkt: één afsluitbare bak van dertig liter met vijf rollen erin, tweehonderd gram losse silicagel in een open bakje, en een hygrometer op de zijkant. De rol die in gebruik is zit in een tweede kleine bak met een doorvoergat naar de printer, in feite een zelfgemaakte drybox.

Print je regelmatig en heb je een voorraad, dan is dat de moeite waard. Zie ook ons artikel over filament drogen voor als het toch een keer misgaat.

Veelgestelde vragen

Hoe lang blijft filament goed?

Droog bewaard jaren. In de open lucht is PETG binnen weken merkbaar slechter, PLA binnen maanden.

Moet ik een nieuwe rol meteen drogen?

Meestal niet. Als hij vacuüm verpakt binnenkwam met een zakje silicagel, is hij droog. Print eerst en luister of je geknetter hoort.

Werkt rijst als droogmiddel?

Nauwelijks. Rijst neemt weinig water op en geeft het bij warmte weer af. Silicagel doet het tientallen keren beter.